भृकुटीमण्डप, काठमाडौँ ३ पुस : नेकपा एमालेको ११औँ राष्ट्रिय महाधिवेशन नेतृत्व चयनको उत्तेजनामा डुबेको बेला पूर्वशिक्षा मन्त्री विद्या भट्टराईको सक्रिय राजनीति छोड्ने घोषणाले सबैलाई चकित बनाएको छ। महाधिवेशन हलमा नेताहरू प्यानल बनाउँदै र मत माग्दै हिँडिरहेका बेला विद्या भने शान्तसँग बाहिर निस्कने तयारीमा छिन्।

“मलाई पार्टीभित्र ‘वाच डग’ मात्र भएर पुग्दैन, बाहिरबाट पनि निगरानी गर्नुपर्छ,” उनले महाधिवेशन स्थलमै पत्रकारहरूसँग भनिन्। यो भनाइले एमालेका कार्यकर्तादेखि शुभचिन्तकसम्म स्तब्ध छन्। प्रश्न एउटै: हतास भएर राजनीति छोड्ने हो?

विद्या भट्टराईको छोटो तर तीव्र राजनीतिक यात्रा

• प्रवेश: विद्यार्थी आन्दोलनबाट सुरु, प्राध्यापन र अनुसन्धानपछि पार्टी आवश्यकताले राजनीतिमा।
• उपलब्धि: दुई पटक सांसद (कास्की–२ बाट), एक पटक शिक्षा मन्त्री।
• मतभेद: मन्त्री हुँदा एसइई सुधार, निजी विद्यालय नियमन, शिक्षक युनियन सुधारमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग विवाद। शिक्षा विधेयक सुधारमा अडान लिँदा पार्टी नेतृत्वसँग आमनेसामने।
• राजीनामा: ओलीको असन्तुष्टिपछि मन्त्री पद छोड्न बाध्य।
• ६ वर्षको सक्रिय राजनीतिपछि “अब पुग्यो” भन्ने निष्कर्ष।

किन छोड्दैछिन्? जवाफ

• आवधिक नेतृत्व: “पदहरू पनि आवधिक हुनुपर्छ। निरन्तर बसिरहँदा जनअसन्तुष्टि बढ्छ। दुई पटक सांसद भएँ, अब नयाँ पुस्तालाई अवसर।”
• बाहिरबाट योगदान: “पार्टीभित्र मात्र वाच डग भएर पुग्दैन। बाहिर बसेर रूपान्तरणमा सहयोग पुग्छ।”
• निरूत्साहन: “नेतृत्वले विमति राख्नेलाई मन पराउँदैन। हस् भन्ने मात्र खोज्छ। ज्ञानभन्दा शारीरिक बल र पैसा भएका चाहिन्छ जस्तो भएको छ।”
• आर्थिक पक्ष: “म कसैसँग पैसा लिन सक्दिनँ। परिवारको सहयोगमै चलेकी छु। चुनाव र नेटवर्क चलाउन ठूलो खर्च चाहिन्छ, त्यो गर्न सक्दिनँ।”
• जनवादी केन्द्रीयता: “जनवाद छोडेर केन्द्रीयता हाबी भएको छ। व्यक्तिलाई भगवान मान्ने प्रवृत्ति छ।”

उनले विधान महाधिवेशनको रवैया र उम्मेदवारी छनोट प्रक्रियामा पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरिन्।

महाधिवेशनको सन्दर्भमा विद्या

एमाले महाधिवेशनमा ओली–पोखरेल प्रतिस्पर्धा तात्दै गर्दा विद्या जस्ता बीचको पुस्ताका नेताले पदमा दाबी नगर्नुले नयाँ सन्देश दिएको छ। उनी पदका लागि लडेकी छैनन् – बरु बाहिरबाट पार्टी सुधार्ने अठोट गरेकी छिन्।

उनको सुझाव पार्टी सुधारका लागि:

सांगठनिक प्रणाली न्यायपूर्ण बनाउने।

राजकीय जिम्मेवारीमा प्रशिक्षण दिने।

जनमुद्दा कार्यकर्तामार्फत पार्टीमा ल्याउने विधि बनाउने।

विद्या भन्छिन्, “म आन्दोलनको बृहत्तर क्षेत्रमा रहनेछु। घेराभित्र नभए पनि बाहिरबाट योगदान गरिरहन्छु।”

एमाले महाधिवेशनमा नेतृत्वको होड चलिरहेका बेला विद्या भट्टराईको यो ‘विदाई’ ले पार्टीभित्र नयाँ बहस सुरु गरेको छ – राजनीति पदका लागि हो कि सिद्धान्तका लागि?