पाम बिच, फ्लोरिडा, डिसेम्बर २८ : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीबीच फ्लोरिडाको मार-अ-लागोमा भएको महत्वपूर्ण बैठकपछि दुवै नेताले रुस-युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्न शान्ति वार्तामा प्रगति भएको बताएका छन्, तर तत्काल कुनै शान्ति सम्झौता भएको छैन। बैठकपछि पत्रकारहरूसामु बोल्दै ट्रम्पले भने, “हामी धेरै नजिक पुगेका छौं, सायद निकै नजिक,” भने जेलेन्स्कीले संशोधित २०-बुँदे शान्ति योजनालाई “९० प्रतिशत” पूरा भएको बताए – यो प्रतिशत उनले बैठकअघि पनि उल्लेख गरेका थिए।

बैठकअघि ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग फोनमा कुराकानी गरेका थिए र बैठकपछि पनि फोन गर्ने योजना बनाएका थिए। ट्रम्पका अनुसार, पुटिन युक्रेनसँग रुस-अधिनस्थ जापोरिज्जिया न्युक्लियर प्लान्टको विषयमा सहयोग गर्न खुला छन्। “राष्ट्रपति पुटिन युक्रेनसँग मिलेर प्लान्ट खोल्न काम गर्दैछन्,” ट्रम्पले भने, “यो ठूलो कदम हो, किनकि उनी प्लान्टमा बमबारी गर्दैनन्।”

जेलेन्स्कीले बैठकलाई “महान छलफल” भएको बताए र अमेरिकी सुरक्षा ग्यारेन्टीमा सहमति भएको उल्लेख गरे। तर प्रमुख ब्रेकथ्रु नभएको संकेत गर्दै उनले युक्रेनी र अमेरिकी वार्ताकारहरूले आगामी हप्तामा छलफल जारी राख्ने र जनवरीमा ट्रम्पले जेलेन्स्की र सम्भवतः युरोपेली नेताहरूसँग अर्को बैठक आयोजना गर्ने बताए। दुवै नेताले युद्ध अन्त्य गर्न जटिल प्रक्रिया भएको र यसमा दिन वा हप्ता मात्र नलाग्ने जोड दिए।

मुख्य विवादित बुँदाहरू संशोधित २०-बुँदे शान्ति योजनामा सुरक्षा ग्यारेन्टी, युक्रेनको पुनर्निर्माण र अन्य विषय समेटिएका छन्। तर दुई प्रमुख अड्चन बाँकी छन्:

• पूर्वी डोनबास क्षेत्रको भाग्य (युक्रेन नियन्त्रित भाग र रुस-अधिनस्थ भाग)। जेलेन्स्कीले डोनेत्स्कमा डिमिलिटराइज्ड जोन बनाउने प्रस्ताव राखेका छन्।
• रुस-अधिनस्थ जापोरिज्जिया न्युक्लियर पावर प्लान्टको नियन्त्रण। जेलेन्स्कीले यसलाई अमेरिकासँग साझा सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्।

ट्रम्पले युरोपेली राष्ट्रहरू सुरक्षा ग्यारेन्टीमा संलग्न भएको र “बलियो सम्झौता” हुने बताए। उनले आफ्ना वार्ताकारहरूको प्रशंसा गरे तर विस्तृत विवरण दिएनन्। “हेर्औं यो पूरा हुन्छ कि हुँदैन, तर यो निकै नजिक छ,” उनले भने।

रुसी पक्षको प्रतिक्रिया: बैठकअघि पुटिनका विदेश नीति सल्लाहकार युरि उशाकभले पुटिन र ट्रम्पबीच एक घण्टाभन्दा बढी फोन कुराकानी भएको बताए। उनीहरूले दीर्घकालीन शान्ति सम्झौता अस्थायी युद्धविरामभन्दा राम्रो भएको सहमत भए। उशाकभले कियभले डोनबासमा “साहसी र जिम्मेवार राजनीतिक निर्णय” गर्नुपर्ने र मोर्चामा रुसी प्रगतिलाई ध्यानमा राखेर ढिला नगर्नुपर्ने बताए। पुटिनले सुरक्षा र आर्थिक मुद्दामा दुई कार्यसमूह गठन गर्ने अमेरिकी प्रस्ताव स्वीकार गरेका छन्।

रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाव्रोभले युरोपेली शान्ति सेना युक्रेनमा खटिए “वैध लक्ष्य” हुने चेतावनी दिए र युरोपेली युनियनलाई शान्तिको मुख्य बाधक भने।

पृष्ठभूमि र तनाव : जेलेन्स्की फ्लोरिडा आउनुअघि रुसी आक्रमण तीव्र भएको थियो। शनिबार कियभमा ठूलो मिसाइल र ड्रोन आक्रमण भएको थियो, जसले अपार्टमेन्ट भवनहरूमा क्षति पुर्‍यायो। जेलेन्स्कीले यसलाई मस्कोले शान्तिमा गम्भीर नभएको संकेत भने।

ट्रम्पले युद्ध “अन्त्य हुन्छ वा लामो समयसम्म चल्छ र धेरै हताहत हुन्छ” भनेका थिए। बैठकमा ट्रम्पका प्रमुख सल्लाहकारहरू जस्तै विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, रक्षा सचिव पिट हेग्सेथ, चिफ अफ स्टाफ सुजी वाइल्स, शान्ति दूत स्टिभ विटकफ, जारेड कुश्नर र स्टिफन मिलर उपस्थित थिए। युक्रेनी पक्षबाट अर्थमन्त्री ओलेक्सी सोबोलेभ पनि थिए, जसले युद्धपछिको आर्थिक पुनर्निर्माणमा छलफल भएको संकेत गर्छ। ट्रम्पले यसमा “धेरै सम्पत्ति कमाउन सकिने” बताएका छन्।

यो बैठक ट्रम्पको शान्ति प्रयासको निरन्तरता हो। अक्टोबरमा पनि ट्रम्पले पुटिनसँग कुरा गरेर जेलेन्स्कीसँग भेटेका थिए। विश्लेषकहरूका अनुसार, मोर्चामा रुसी प्रगति जारी रहँदा पुटिन आफ्ना अधिकतम मागहरूमा अडिग रहन सक्छन्, जसमा युक्रेनको थप भूभाग छोड्ने, सेना घटाउने र पश्चिमी गठबन्धनबाट बाहिर रहने समावेश छन्।

जेलेन्स्कीले ट्रम्पको शान्ति प्रयासमा पूर्ण सहयोग देखाउँदै चुनाव गराउन र समझौता गर्न तयार भएको बताएका छन्, तर सुरक्षा ग्यारेन्टी अनिवार्य छ। युरोपेली नेताहरूसँग पनि छलफल जारी छ।

यो वार्ता युक्रेन युद्धको लगभग चार वर्षपछि महत्वपूर्ण मोडमा छ, तर तत्काल ब्रेकथ्रुको सम्भावना कम देखिन्छ।