काठमाडौँ २,पुस : नेपालमा अहिले सामानको मूल्य बढ्ने दर (मुद्रास्फीति) १.११ प्रतिशत मात्र छ। यो पछिल्लो ५० वर्षयताकै सबैभन्दा कम हो। यसअघि २०३२/३३ मा मात्र योभन्दा कम (ऋणात्मक) भएको थियो।

मुख्य कारणहरू (सरल भाषामा):

1. भारतको प्रभाव: नेपालको ८१% आयात भारतबाट हुन्छ र नेपाली रुपैयाँ भारतीय रुपैयाँसँग स्थिर दरमा जोडिएको छ। भारतमा अहिले मूल्यवृद्धि मात्र ०.७१% छ, त्यसैले नेपालमा पनि कम भएको हो।
2. आन्तरिक माग कम:
   • अर्थतन्त्र सुस्त छ।
   • जनताको हातमा पैसा कम छ।
   • युवाहरू विदेश गइरहेका छन्, त्यसले बजारमा खरिद गर्ने मान्छे घटेका छन्।
3. खाद्यान्नको मूल्य स्थिर: खानेकुराको मूल्य बढेको छैन।

यो राम्रो कि नराम्रो?

राम्रो पक्ष:

• गरिब र मध्यम वर्गलाई दैनिकी सजिलो हुन्छ।
• निर्यात गर्न सजिलो हुन्छ।
• बैंक ब्याज कम हुन्छ, ऋण लिन सस्तो हुन्छ।

नराम्रो पक्ष:

• लगानी गर्नेहरू हतोत्साहित हुन्छन् (कम नाफा)।
• व्यापार-व्यवसाय सुस्त हुन्छ।
• आर्थिक वृद्धि कम हुन्छ (सरकारको ६% लक्ष्य गाह्रो)।
• लामो समय यस्तै रह्यो भने अर्थतन्त्र नै मन्दीमा जान सक्छ।

अर्थशास्त्रीहरूको भनाइ:

• यो भारतको राम्रो आर्थिक व्यवस्थापनको फाइदा नेपालले पाएको हो।
• तर नेपालको आन्तरिक माग कमजोर छ, यो चिन्ताको विषय हो।
• उत्तम मुद्रास्फीति ५–७% हुनुपर्ने हो, १% जति कम हुनु समस्या हो।

संक्षेपमा: मूल्यवृद्धि कम हुनु सामान्य जनतालाई राहत हो, तर अर्थतन्त्रको गति सुस्त भएको संकेत पनि हो।