काठमाडौं २९ पुस । रुसी अन्तर्राष्ट्रिय च्यानल आरटी (RT) ले हालै पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग २६ मिनेट लामो एक्सक्लुसिभ अन्तर्वार्ता प्रसारण गरेको छ। यो अन्तर्वार्ता नेपालमै रेकर्ड गरिएको हो, जसमा नेपाली झण्डा र कम्युनिस्ट पार्टीको झण्डा पृष्ठभूमिमा देखिन्छ। अन्तर्वार्ता आरटी इन्डियाकी प्रमुख तथा भारतीय पत्रकार रुन्झुन शर्माले लिएकी हुन्। आरटीले यसलाई “दुनियाँले कुरिरहेको संवाद” भनेर प्रचार गरेको छ।

यो अन्तर्वार्ता विशेष गरी २०२५ सेप्टेम्बरमा भएको ‘जेन-जी’ (Gen-Z) आन्दोलनपछि ओलीको सरकार ढलेपछि उनको पहिलो प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय मिडियासँगको विस्तृत कुराकानी हो। आरटीले आन्दोलनको समयमा नेपालका शहर र सरकारी भवनहरू खरानी भएको दाबी गर्दै, यो अन्तर्वार्तालाई ओलीले लामो समयपछि विदेशी च्यानलमा बोलेको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। (केही भागहरू जलिएको एमाले कार्यालयमा रेकर्ड गरिएको उल्लेख छ।)

मुख्य विषयहरू र ओलीका भनाइहरू :

जेन-जी आन्दोलनको प्रकृति:

• ओलीले आन्दोलनलाई ‘अर्ग्यानिक’ (स्वाभाविक/जनताबाट सुरु भएको) होइन भने। यो योजनाबद्ध षड्यन्त्र र लामो समयदेखिको तयारी भएको दाबी गरे।
• सरकार आर्थिक रूपमा फेल भएको थिएन, संसदीय गणित बलियो थियो, अविश्वास प्रस्ताव पास भएको थिएन, ठूलो भ्रष्टाचार पनि प्रमाणित थिएन।
• मागहरू मुख्य रूपमा सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सामाजिक सञ्जाल खोल्ने थिए — जसमा सरकारले साथ दिएको उनले भने।
• युवाहरू रिसाएका थिएनन्, विपक्षी पार्टीहरूले मात्र आलोचना गरे। हिंसा र तोडफोड गर्नेहरू ‘जेन-जी’ होइनन्, अरू नै थिए (टीओबी समूह वा बाइकमा आएका समूहलाई संकेत)।
• श्रीलंका र बंगलादेशमा जस्तै सत्ता ढाल्ने क्षेत्रीय ढाँचा थियो। यो लोकतन्त्रमाथिको हमला र देशलाई गरिबीमा फर्काउने षड्यन्त्र थियो।
• यो ‘एक घटना तर बहु-हमला’ (राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक) थियो। वास्तविकता बुझ्न समय लाग्छ, अनुसन्धान आवश्यक छ।

छानबिन तथा आयोगहरू:

• मानवअधिकार आयोगमा उनले २ घण्टा बयान दिए।
• सरकारी छानबिन आयोग (गौरीबहादुर कार्की नेतृत्व) मा लिखित बयान दिए, तर व्यक्तिगत रूपमा गएनन्।
• ‘डिप स्टेटको षड्यन्त्र’ थियो कि भन्ने प्रश्नमा मानवअधिकार आयोगले छानबिन गरिरहेकोले उसैले भन्न सक्छ भने।

आफ्नो राजनीतिक भविष्य र चुनाव:

• एमाले नेपालको सबैभन्दा ठूलो र लोकप्रिय दल हो।
• आफ्नो क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी मत ल्याएकोले लोकप्रिय भएको दाबी।
• प्रधानमन्त्री बन्ने/नबन्ने आफ्नो मुद्दा होइन। मुख्य कुरा देशको सार्वभौमसत्ता र स्वतन्त्रता बलियो हुनु हो।
• लोकतन्त्र फिर्ता गर्न चाहन्छन्, संविधान मिचिएको छ।
• प्रधानमन्त्री हुनुभन्दा देशको स्वतन्त्रता महत्वपूर्ण।

बालेन शाहमाथि:

• बालेनलाई ‘हिंसात्मक प्रदर्शनका अगुवा’ भनेर प्रश्नकर्ताले उल्लेख गरिन्।
• ओलीले बालेनलाई ‘एक युवा र्‍यापर’ जो काठमाडौं मेयर भए, राजनीतिक आगमन स्वागतयोग्य भने।
• नयाँ दल खोले पनि उत्तरदायी हुनुपर्छ, जनतामा जानुपर्छ।
• प्रधानमन्त्री बन्ने कुरा ‘चिया गफ’ मात्र हो, आफू त्यसमा संलग्न नहुने।
• युवा (४०% जनसंख्या) ले नयाँ नेता ल्याउन सक्छन्, तर प्रधानमन्त्री बन्न अनुभव र अध्ययन चाहिन्छ। विकसित देशका नेताहरू ७०+ उमेरका हुन्छन्।

• प्रश्नकर्ताले चीनसँगको निकटता ले पश्चिमा शक्तिलाई मन नपरेको पो हो कि भनेर सोधिन्।
• ओलीले शान्ति, विश्व शान्ति र विश्व व्यवस्थाको पक्षमा रहेको बताए। अहिले विश्वमा व्यवस्था नै छैन, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू हिंसा रोक्न प्रभावकारी छैनन्।
• चीन र भारत दुवैसँग मित्रवत् सम्बन्ध वास्तविकता हो। सबैलाई मित्र मान्ने नीति, कुनै छिमेकसँग युद्ध लड्न सक्दैनौं र लड्नु हुँदैन।

सन्दर्भ :

यो अन्तर्वार्ता जेन-जी आन्दोलनपछि ओली सत्ताच्युत भएको र आरटीले यसलाई ‘अमेरिकी कठपुतली’ भनेर नयाँ सरकारलाई व्याख्या गरेको सन्दर्भमा आएको हो। यसअघि २०२५ सेप्टेम्बर १ मा SCO सम्मेलनको साइडलाइनमा ओलीले पुटिनसँग भेट गरेका थिए, जसमा नेपाल-रुस सम्बन्ध मजबुत बनाउने कुरा भएको थियो। तर ९ दिनमै ओलीको सरकार ढलेको थियो।

आरटीले यो अन्तर्वार्तालाई एक्सक्लुसिभ भनेर हाइलाइट गरेको छ, जसले ओलीको दृष्टिकोणलाई रुसी/गैर-पश्चिमा परिप्रेक्ष्यबाट प्रस्तुत गर्छ। (स्रोतहरू: RT India को रिपोर्ट, News18, Firstpost आदि।)

यसले ओलीको षड्यन्त्र सिद्धान्त, लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको जोड र भविष्यको चुनावी तयारी लाई स्पष्ट पार्छ।