वासिङ्टन/, ग्रीनल्यान्ड – जनवरी ७: अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले सांसदहरूलाई ब्रिफिङ गर्दै राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्यान्ड किन्ने योजना बनाएको बताउनुभएको छ, आक्रमण होइन। ट्रम्पले आफ्ना सहयोगीहरूलाई ग्रीनल्यान्ड प्राप्त गर्ने अपडेटेड योजना दिन निर्देशन दिनुभएको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यो ब्रिफिङ मुख्य रूपमा भेनेजुएलाको विषयमा केन्द्रित थियो, तर सांसदहरूले ट्रम्प र उहाँका वरिष्ठ सहयोगी स्टेफन मिलरको आक्रामक अभिव्यक्तिका कारण ग्रीनल्यान्डबारे चिन्ता व्यक्त गरेका थिए। रुबियोले ग्रीनल्यान्ड ‘किन्ने’ कुराको विस्तारमा नगए पनि ट्रम्पको रियल इस्टेट पृष्ठभूमि र उहाँका कूटनीतिक दूत स्टिभ विटकफको समान पृष्ठभूमिलाई उल्लेख गरिएको छ। ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालदेखि नै ग्रीनल्यान्डलाई अमेरिकामा गाभ्न चाहनुभएको थियो।

ग्रीनल्यान्ड डेनमार्कको स्वायत्त क्षेत्र हो, जुन NATO को सदस्य राष्ट्र हो। डेनमार्कले १८औँ शताब्दीमा ग्रीनल्यान्डमा उपनिवेश कायम गरेको थियो र २०औँ शताब्दीमा यसलाई स्वायत्तता दिएको थियो।

मङ्गलबार डेनमार्ककी प्रधानमन्त्री मेटे फ्रेडरिक्सेनसँगै बेलायत, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, स्पेन र पोल्यान्डका नेताहरूले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै ट्रम्पको दाबीलाई कडा रूपमा अस्वीकार गरेका छन्।

उनीहरूले भनेका छन्, “आर्कटिक क्षेत्रको सुरक्षा NATO सहयोगीहरूको संयुक्त प्रयासबाट मात्र प्राप्त गर्न सकिन्छ, जसमा अमेरिका पनि समावेश छ। यसका लागि संयुक्त राष्ट्रसंघको चार्टरका सिद्धान्तहरू – सार्वभौमिकता, क्षेत्रीय अखण्डता र सीमाको अक्षुण्णता – को पालना गर्नुपर्छ।” उनीहरूले थपे, “ग्रीनल्यान्ड आफ्ना जनताको हो। ग्रीनल्यान्ड र डेनमार्कको विषयमा डेनमार्क र ग्रीनल्यान्डले मात्र निर्णय गर्न सक्छन्।”

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सेक्रेटरी कारोलिन लेभिटले ट्रम्पले अमेरिकी आक्रमणको सम्भावनालाई अस्वीकार नगरेको बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “ग्रीनल्यान्ड प्राप्त गर्नु अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा प्राथमिकता हो, आर्कटिकमा प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई रोक्नका लागि। राष्ट्रपति र उहाँको टोलीले विभिन्न विकल्पहरू छलफल गर्दैछन्, र अमेरिकी सेनाको प्रयोग सधैँ कमान्डर-इन-चीफको विकल्पमा हुन्छ।”

केही अमेरिकी सांसदहरूले पनि चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। डेमोक्र्याट सिनेटर जीन शाहिन र रिपब्लिकन सिनेटर थोम टिलिसले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै भनेका छन्, “डेनमार्क र ग्रीनल्यान्डले ग्रीनल्यान्ड बिक्रीमा नभएको स्पष्ट पार्दा अमेरिकाले आफ्ना सन्धि दायित्वहरूको सम्मान गर्नुपर्छ र डेनमार्कको सार्वभौमिकता तथा क्षेत्रीय अखण्डतालाई आदर गर्नुपर्छ।” उनीहरूले थपे, “NATO सहयोगीमाथि दबाब वा बाध्यता लगाउने कुनै सुझावले हाम्रो गठबन्धनको आत्मनिर्णयको सिद्धान्तलाई कमजोर पार्छ।”

ट्रम्पले आइतबार एयर फोर्स वनमा पत्रकारहरूसँग भनेका थिए, “ग्रीनल्यान्ड रूसी र चिनियाँ जहाजहरूले घेरिएको छ।” तर वास्तविकता फरक छ – रूस र चीन आर्कटिकमा सक्रिय भए पनि ग्रीनल्यान्डलाई घेरेका छैनन्। बरु, ग्रीनल्यान्डमा अमेरिकाको पिटुफिक स्पेस बेस (पूर्व थुले एयर बेस) छ, जसलाई उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सले गत वर्ष भ्रमण गर्नुभएको थियो।

ट्रम्पको चासो ग्रीनल्यान्डको महत्वपूर्ण खनिज सम्पदामा पनि छ। ट्रम्प प्रशासनको राष्ट्रिय सुरक्षा रणनीतिमा पश्चिमी गोलार्धमा प्रभुत्वलाई प्राथमिकता दिइएको छ, जसको उदाहरण भेनेजुएलामाथिको सैन्य दबाब र निकोलास मदुरोको गिरफ्तारी हो। ट्रम्पले क्यानडा प्राप्त गर्ने योजना पनि बताउनुभएको थियो।

यो घटनाक्रमले NATO भित्र तनाव बढाएको छ र युरोपेली नेताहरूले अमेरिकालाई आफ्ना सहयोगीहरूको सार्वभौमिकताको सम्मान गर्न आग्रह गरेका छन्।