लुम्बिनीमा ‘हेभिवेट’ सुरक्षित खोज्दै, कोशीमा ओली–नेम्वाङ निर्विवाद

काठमाडौं पुस २१,। आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको तयारीसँगै नेकपा (एमाले) भित्र उम्मेदवार सिफारिस प्रक्रिया केवल संगठनात्मक अभ्यासमा सीमित नरही पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन, नेतृत्वको प्रभाव र भविष्यको राजनीतिक दिशा नाप्ने ‘लिटमस टेस्ट’ बनेको छ । लुम्बिनी र कोशी प्रदेशबाट सार्वजनिक भएका सिफारिस सूचीले एमालेभित्रको गहिरिँदो आन्तरिक प्रतिस्पर्धा, नेताहरूको रणनीतिक चाल र संगठनभित्रको असन्तोषलाई सतहमा ल्याइदिएको छ ।

लुम्बिनी : शीर्ष नेतृत्व सुरक्षित निर्वाचन क्षेत्रको खोजीमा

लुम्बिनी प्रदेशबाट एमालेका चारजना केन्द्रीय पदाधिकारी—उपाध्यक्षद्वय विष्णु पौडेल र गोकर्ण विष्ट, महासचिव शंकर पोखरेल तथा नेता छविलाल विश्वकर्मा—प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि सिफारिस हुनु संयोग मात्र होइन । यी नामहरूले लुम्बिनीलाई एमाले नेतृत्वको मुख्य ‘पावर बेस’ का रूपमा पुष्टि गरेका छन् ।

महासचिव शंकर पोखरेल दाङ–२ बाट सिफारिस भएका छन् । माओवादी प्रभाव रहेको यस क्षेत्रमा पोखरेलको उम्मेदवारीलाई पार्टीले प्रतिष्ठाको विषय बनाएको बुझाइ छ । अर्का नेता छविलाल विश्वकर्मा भने रुपन्देही–१ बाट सिफारिस भएका छन्, जहाँ प्रतिस्पर्धा बहुपक्षीय देखिन्छ ।

सबैभन्दा बढी चर्चा भने उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलको छ । उनी रुपन्देही–२, रुपन्देही–३ र पाल्पा–२ गरी तीन क्षेत्रबाट सिफारिस भएका छन् । २०५६ यता रुपन्देही–२ बाट चुनाव लड्दै आएका पौडेल यसपटक पाल्पा फर्किन सक्ने चर्चा राजनीतिक वृत्तमा चर्किएको छ । २०७९ को चुनावमा न्यून मतान्तरले जितेका कारण उनी ‘सेफ सिट’ खोज्दैछन् भन्ने विश्लेषण एमालेभित्रै भइरहेको छ ।

गोकर्ण विष्टको हकमा भने परिस्थिति बदलिएको देखिन्छ । २०५६ सालदेखि गुल्मी–२ बाट लगातार जित्दै आएका विष्ट यसपटक एकल सिफारिस हुन सकेनन् । सो क्षेत्रमा एमालेले विष्टसहित ६ जनाको नाम सिफारिस गरेको छ, जसमा केन्द्रीय सदस्य रामकुमारी झाँक्री पनि छन् । यो प्रतिस्पर्धालाई एमालेभित्रको नयाँ शक्ति समीकरणको संकेतका रूपमा हेरिएको छ ।

कोशी : सर्वसम्मति र असन्तुष्टिको दुई तस्वीर

कोशी प्रदेशमा एमालेको सिफारिस प्रक्रियाले दुई फरक तस्वीर देखाएको छ । पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली झापा–५ बाट सर्वसम्मत एकल उम्मेदवार सिफारिस भएका छन् । उनको क्षेत्रमा विकल्पको खोजी नहुनु पार्टीभित्र उनको प्रभाव अझै बलियो रहेको संकेत हो ।

त्यस्तै, इलाम–२ बाट युवा नेता सुहाङ नेम्वाङ पनि एकल सिफारिस भएका छन् । उपनिर्वाचन जितिसकेका नेम्वाङलाई एमालेले नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधि नेताका रूपमा स्थापित गर्न खोजेको देखिन्छ । धनकुटाबाट राजेन्द्रकुमार राई र सुनसरी–४ बाट जगदीशप्रसाद कुसियत पनि एकल सिफारिसमा परेका छन् ।

तर मोरङ, सुनसरी र झापाका अधिकांश क्षेत्रमा भने एमाले आकांक्षीको ओइरो देखिएको छ । मोरङका ६ वटै क्षेत्रमा एकल सिफारिस हुन नसक्दा ४३ जनाको नाम केन्द्रमा पठाइएको छ । मोरङ–३ मा मात्रै १६ जनाको नाम सिफारिस हुनु आन्तरिक प्रतिस्पर्धा कति तीव्र छ भन्ने स्पष्ट उदाहरण हो ।

सिफारिस सूची : टिकट होइन, शक्ति परीक्षण

एमाले नेताहरू सिफारिस सूचीलाई अन्तिम निर्णय नभई शक्ति परीक्षणको पहिलो चरण मान्छन् । कति क्षेत्रबाट नाम सिफारिस भयो, को एकल पर्‍यो र को प्रतिस्पर्धामा पर्‍यो—यी सबै कुराले अन्तिम टिकट वितरणमा ठूलो अर्थ राख्नेछ ।

लुम्बिनीमा शीर्ष नेताहरू सुरक्षित निर्वाचन क्षेत्रको खोजीमा देखिँदा, कोशीमा ओली र नेम्वाङ निर्विवाद देखिएका छन् । तर मोरङजस्ता क्षेत्रमा देखिएको आकांक्षीको भीडले एमाले नेतृत्वका लागि असन्तुष्टि व्यवस्थापन सबैभन्दा ठूलो चुनौती बन्ने संकेत दिएको छ ।

अन्तिम निर्णयले देखाउने एमालेको दिशा

अब निर्णय केन्द्रीय नेतृत्वको हातमा छ । उम्मेदवार छनोट गर्दा जितको सम्भावना, संगठनको एकता र नेताहरूबीचको सन्तुलन मिलाउन नसके पार्टीभित्र असन्तोष बढ्ने खतरा छ । आगामी केही सातामा हुने अन्तिम निर्णयले एमालेको चुनावी रणनीति मात्र होइन, पार्टीभित्रको शक्ति संरचना र नेतृत्वको भविष्य पनि संकेत गर्नेछ ।