विगत चार महिनामा, राष्ट्रपति ट्रम्प र उनका मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूले प्रशासनले भेनेजुएलाको तटमा युद्धपोतहरू, आक्रमण विमानहरू र हजारौं सैनिकहरू जम्मा गर्दै गरेको कारणबारे अस्पष्ट र कहिलेकाहीं विरोधाभासी व्याख्याहरूको लामो सूची प्रस्तुत गरेका थिए।
यो लागुऔषध तस्करीको बारेमा थियो (यद्यपि त्यो देशबाट हाम्रो देशमा थोरै कोकेन र लगभग कुनै फेन्टानिल आउँदैन भन्ने तथ्यका बावजुद)। यो राष्ट्रपति निकोलास मादुरोले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई अस्थिर बनाउन मुक्त कैदीहरू र मानसिक रोगीहरूद्वारा दक्षिणी सीमाना भरिदिने प्रयासको बारेमा थियो (प्रमाण बिना गरिएको दाबी)। यो भेनेजुएलाले अमेरिकी व्यवसायहरूबाट तेल र जग्गा चोरेको बारेमा थियो (यद्यपि यो पूर्ण रूपमा सत्य होइन)।
अब श्री ट्रम्पले स्पष्ट गरेको जस्तो देखिन्छ। शनिबारको बिहानको सैन्य कारबाहीपछि, जसमा श्री मादुरो र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसलाई पक्राउ गरी अमेरिकी युद्धपोतमा उडाइयो, श्री ट्रम्पले यो मूलतः तेलको बारेमा नै थियो भन्ने स्पष्ट पारे।
“हामीसँग विश्वको सबैभन्दा ठूलो संयुक्त राज्य अमेरिकी तेल कम्पनीहरू हुनेछन्, जुन विश्वमा सबैभन्दा ठूला छन्, ती कम्पनीहरू भित्र पठाएर, अरबौं डलर खर्च गरेर, खराब रूपमा बिग्रिएको पूर्वाधार, तेल पूर्वाधारलाई ठीक गरेर, र देशका लागि पैसा कमाउन सुरु गर्नेछौं,” उनले शनिबार बिहान भएको पत्रकार सम्मेलनमा भने।
राष्ट्रपतिले भेनेजुएलाको तेल क्षेत्रहरूमा अमेरिकी उद्योगको पहुँच सुरक्षित गर्ने बारेमा विस्तारपूर्वक कुरा गरे, जसले विश्वको ज्ञात तेल भण्डारको लगभग १७ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ। उनले संकेत गरे अनुसार, अमेरिकी सैन्य उपस्थिति दीर्घकालीन रूपमा आवश्यक पर्नेछ। कति सैनिकहरू आवश्यक पर्नेछन् र कति समयसम्म भन्ने कसैको अनुमानमा भन्दा बाहिर छ। यसबीचमा, संयुक्त राज्य अमेरिकाले भेनेजुएलाको सरकार चलाउने अपेक्षा गर्दछ “जबसम्म हामी सुरक्षित, उचित र न्यायपूर्ण संक्रमण गर्न सक्दैनौं,” उनले भने।
श्री ट्रम्पको कानुनी रूपमा संदिग्ध र साहसी तरिकाले अमेरिकी सेनाको प्रयोग गर्ने इच्छा उनको दोस्रो कार्यकालको निरन्तर विषय बनेको छ। स्वघोषित शान्ति राष्ट्रपतिले अमेरिकी युद्धलाई, जुन पहिले विचार र बहस गरिन्थ्यो, अब लगभग दैनिक अपेक्षा भएको देखाइरहेका छन्। ह्वाइट हाउसमा फर्किएको एक वर्ष पनि नपुग्दै, श्री ट्रम्पले यमन, इरान, सोमालिया, नाइजेरिया, इराक, सिरिया र अब भेनेजुएलामा अमेरिकी फौजहरूलाई हवाई आक्रमण वा रातीको समयमा छापा मार्न अनुमति दिएका छन्।
संयुक्त राज्य अमेरिकाले यी देशहरूमा औपचारिक रूपमा युद्ध घोषणा गरेको छैन, जसकारण धेरै अमेरिकीहरूले हाम्रा सैनिकहरू त्यहाँ कारबाहीमा किन संलग्न छन् भन्नेमा आश्चर्य गर्न सक्छन्। आखिर, श्री ट्रम्पले यस्ता विदेशी हस्तक्षेपहरूबाट अमेरिकी सेनालाई टाढा राख्ने वाचा गरेर चुनाव लडेका थिए। तर अर्को तरिकाबाट हेर्दा, उनका कार्यहरू लामो समयदेखि भइरहेको कुराको निरन्तरता हुन्ः एक चौथाई शताब्दीदेखि विश्वव्यापी आतंकवादविरुद्धको युद्धले अमेरिकीहरूलाई आफ्ना राष्ट्रपतिहरूले घातक सैन्य कारबाहीहरू गर्न अनुमति दिने बानी बनाएको छ, जुन देशहरू धेरैले नक्सामा फेला पार्न संघर्ष गर्नेछन्।
श्री ट्रम्पले श्री मादुरोलाई “नार्को–टेररिस्ट” भनेका छन्, साथै ट्रम्प प्रशासनले उनले नेतृत्व गरेको भनिएको अपराधी समूहलाई लक्षित गरेका छन्। यो त्यो भाषा हो जुन प्रशासनलाई राजनीतिक र कानुनी कभर स्थापित गर्न आवश्यक थियो, जसले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई प्रत्यक्ष सुरक्षा खतरा भएको प्रमाणको अभावमा एक नेतालाई सत्ताच्युत गर्न सकियोस् । यद्यपि श्री मादुरोले एक दशकभन्दा बढी समयदेखि दमनकारी शासन चलाएका छन्। सेप्टेम्बर ११, २००१ पछि अमेरिकी प्रशासनहरूले राष्ट्रिय सुरक्षा कायम राख्ने नाममा सैन्यमाथि कार्यकारी शक्तिहरू विस्तार गरेका छन्, तर सामान्यतया कांग्रेसलाई चलिरहेका मिशनहरूबारे जानकारी दिँदै गरेका पनि छन् ।
अब हामी एकजना राष्ट्रपतिलाई एकपक्षीय रूपमा शासन परिवर्तनको निर्णय गरेको जस्तो देखिरहेका छौं। यो अवैध छ, यो लोकतान्त्रिक प्रक्रियाविपरीत छ, र यो श्री ट्रम्पले अमेरिकी जनतालाई आफ्ना वास्तविक मनशायबारे भ्रमित गरेको अर्को उदाहरण हो।
शनिबारको आक्रमण अघि, श्री ट्रम्पको टोलीले क्यारिबियनमा अमेरिकी सैन्य गतिविधिहरूको वृद्धि, जसमा कम्तीमा ११० जनाको मृत्यु भएको करिब ३० वटा डुङ्गाहरूमाथि आक्रमणहरू समेत समावेश थिए, भेनेजुएलाको लागुऔषध तस्करीविरुद्ध सीमित प्रयासको रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो। शनिबारको कारबाही, जसमा महिनौंको योजना र अत्यधिक समन्वयित कार्यान्वयन समावेश थियो, फलस्वरूप श्री मादुरो र श्रीमती फ्लोरेसलाई नौसेना जहाजमा संयुक्त राज्य अमेरिका पुर्याइयो। दुवैलाई संघीय अदालतमा अभियोग लगाइएको छ र न्यूयोर्क सिटीमा अमेरिकी जिल्ला अदालतका न्यायाधीश सामु उपस्थित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
श्री ट्रम्पले भने अनुसार भेनेजुएलाकी अन्तरिम राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई आफ्नो देश चलाउन अनुमति दिने साझेदारको रूपमा काम गर्नेछिन्, यद्यपि उनले पछि घोषणा गरिन् कि श्री मादुरो नै राष्ट्रको “एकमात्र राष्ट्रपति” हुन्। अमेरिकाको, निस्सन्देह, अन्य देशहरू चलाउन सहयोग गर्ने दयनीय रेकर्ड छः इराक, अफगानिस्तान र लिबियामा राष्ट्र निर्माणका प्रयासहरू सबै शानदाररुपका असफलताहरू थिए। सुश्री रोड्रिगेजका टिप्पणीहरूले स्पष्ट पार्छन् कि श्री ट्रम्पसँग भेनेजुएलामा पनि त्यस्तै हुनबाट रोक्ने विस्तृत योजना छैन।
तर यो सबै योजना अभावलाई अलग राखौं र भर्खरै भएको कुराको साहसलाई मान्यता दिऔंः राष्ट्रपतिले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई अमेरिकाको आर्थिक लाभका लागि, र सायद भेनेजुएलाका जनताका लागि, यसको ठूलो तेल पूर्वाधारको शोषण गर्ने उद्देश्यले विदेशी देशको शासन चलाउने खुला–अन्तको दायित्वमा संलग्न गराएका छन्।
विगतमा, अमेरिकी राष्ट्रपतिहरूले राष्ट्रलाई युद्धका लागि तयार पार्ने कलालाई पूर्ण बनाउने प्रयास गरेका थिए। यसमा सामान्यतया केही महिनाको भाषणहरू, सैन्य गठबन्धन निर्माण गर्न अन्तर्राष्ट्रिय यात्राहरू र शत्रुहरूलाई सशस्त्र द्वन्द्व बाहेकको बाटो दिने उच्च–प्रोफाइल प्रस्तावहरू समावेश हुने गरेका थिए। यो सबै अमेरिकी जनता र कांग्रेस दुवैले द्वन्द्व — कहिल्यै कसैको पहिलो विकल्प नहुने — संयुक्त राज्य अमेरिकाको हितहरू अगाडि बढाउन आवश्यक किन छ भन्ने बुझून् र प्रशंसा गरून् भन्ने आशामा गरिन्थ्यो।
ट्रम्प प्रशासनको भेनेजुएलामाथि आक्रमण अघि यो राम्रो अभ्यास गरिएको दिनचर्या थोरै देखिएको थियो। राष्ट्रपतिले क्षेत्रमा विभिन्न फौजहरू जम्मा गर्दा आफ्ना नीति लक्ष्यहरू अस्पष्ट बनाए। उनले आफ्ना कार्यहरूका लागि कांग्रेसको अनुमोदन खोज्न अस्वीकार गरे, सायद किनकि केही रिपब्लिकनहरू सहमत थिएनन्। उनले अमेरिकी फौजहरूले श्री मादुरो र श्रीमति फ्लोरेसलाई पक्राउ गरेको बारेमा कांग्रेसलाई निजी रूपमा पनि अग्रिम सूचना दिएनन्।
हरेक मोडमा, श्री ट्रम्पले कांग्रेसको युद्ध घोषणा गर्ने संवैधानिक अधिकारलाई स्वीकार गर्न अनिच्छा देखाएका छन्। गत वर्ष रिपब्लिकनहरूले श्री ट्रम्पलाई भेनेजुएलासँग प्रत्यक्ष द्वन्द्वमा संलग्न हुन कानुनी रूपमा रोक्ने द्विदलीय सिनेट प्रस्तावलाई रोकेका थिए। यो गल्ती थियो। रिपब्लिकन र डेमोक्रेटहरूले उनले मेक्सिको, पनामा, क्यानडा र ग्रिनल्यान्ड सहित उनले पहिले नै धम्की दिएका बढ्दो स्थानहरूको सूचीमा एकपक्षीय रूपमा कार्य गर्नु अघि यो अधिकार पुनः दाबी गर्नुपर्छ। अमेरिकीहरूले आफूलाई बारम्बार यस्ता द्वन्द्वहरूमा संलग्न भएको फेला पार्नु हुँदैन जसका कारणहरू उनीहरूले मुश्किलले बुझ्छन्।
न्यूयोर्क टाइम्सबाट, जनवरी ४, २०२६
हेनिगनले वाशिङ्टनबाट ओपिनियनका लागि राष्ट्रिय सुरक्षा मुद्दाहरूबारे लेख्छन्।
प्रतिक्रिया