यो डोनाल्ड ट्रम्पको संसार हो—हामी सबै यसमा बाँचिरहेका छौं मात्र। प्रमुख विघटनकारी व्यक्ति २०२५ मा विश्वव्यापी मामिलाहरू लाई आकार दिने सबैभन्दा ठूलो कारक थिए, र यो तबसम्म रहनेछ जबसम्म उनी ह्वाइट हाउसमा रहनेछन्। उनको मान्यता तोड्ने दृष्टिकोणले केही क्षेत्रहरूमा अशान्ति निम्त्याएको छ (जस्तै व्यापारमा) तर कूटनीतिक परिणामहरू पनि दिएका छन् (जस्तै गाजामा) र आवश्यक परिवर्तनहरू जबरजस्ती गरेका छन् (जस्तै युरोपेली रक्षा खर्चमा)।
ट्रम्पनाडो २०२६ मा घुमिरहँदा, आउँदो वर्षमा हेर्नुपर्ने दस ट्रेन्डहरू र थीमहरूलाई द इकोनोमिष्टले उल्लेख गरेको छ ।
१. अमेरिकाको २५०औं वार्षिकोत्सव
अमेरिकाको विगत, वर्तमान र भविष्यका बारेमा पूर्ण रूपमा फरक–फरक कथाहरू सुन्ने अपेक्षा गर्नुहोस्, किनकि रिपब्लिकनहरू र डेमोक्र्याटहरूले यसको स्थापनाको २५०औं वार्षिकोत्सव मनाउनका लागि एउटै देशलाई पूर्ण रूपमा समझौताहीन हुने तरिकाले वर्णन गर्नेछन्। मतदाताहरूले नोभेम्बरमा मध्यावधि चुनावहरूमा अमेरिकाको भविष्यमा आफ्नो फैसला दिनेछन्। तर डेमोक्र्याटहरूले सदन जिते पनि, ट्रम्पको धम्की दिने, ट्यारिफहरू र कार्यकारी आदेशहरूबाट शासन जारी रहनेछ।

ट्रम्पियन सम्झौताले ग्रहलाई अमेरिकी, रुसी र चिनियाँ “प्रभाव क्षेत्रहरू” मा विभाजन गर्नेछ

२. भूराजनीतिक बहाव
विदेश नीति विश्लेषकहरू विभाजित छन्ः के संसार नयाँ शीतयुद्धमा छ, अमेरिका र चीनको नेतृत्वमा ब्लकहरूबीच, वा ट्रम्पियन सम्झौताले ग्रहलाई अमेरिकी, रुसी र चिनियाँ “प्रभाव क्षेत्रहरू” मा विभाजन गर्नेछ, जहाँ प्रत्येकले जे मन लाग्यो त्यही गर्न सक्छन्ः दुवैमा भर नपर्नुहोस्। ट्रम्पलाई भव्य भूराजनीतिक सिद्धान्तहरूभन्दा प्रवृत्तिमा आधारित लेनदेन दृष्टिकोण मन पर्छ। पुरानो विश्वव्यापी नियम–आधारित व्यवस्था थप बहाव र क्षय हुनेछ। तर “इच्छुकहरूको गठबन्धनहरू” ले रक्षा, व्यापार र जलवायु जस्ता क्षेत्रहरूमा नयाँ सम्झौताहरू गर्नेछन्।

३. युद्ध वा शान्ति ? दुवै।
भाग्यले साथ दिएमा गाजामा नाजुक शान्ति कायम रहनेछ। तर युक्रेन, सुडान र म्यानमारमा द्वन्द्वहरू जारी रहनेछन्। रुस र चीनले उत्तरी युरोप र दक्षिण चीन सागरमा “ग्रे–जोन” उत्तेजनाहरूद्वारा अमेरिकाको आफ्ना सहयोगीहरूप्रतिको प्रतिबद्धता परीक्षण गर्नेछन्। युद्ध र शान्तिबीचको रेखा झन् धमिलो हुँदै जाँदा, आर्कटिक, अन्तरिक्ष, समुद्र तल र साइबरस्पेसमा तनाव बढ्नेछ।
४. युरोपका समस्याहरू
यो सबैले युरोपका लागि विशेष परीक्षा खडा गर्छ। यसले रक्षा खर्च बढाउनुपर्छ, अमेरिकालाई आफ्नो पक्षमा राख्नुपर्छ, आर्थिक वृद्धि बढाउनुपर्छ र ठूलो घाटाहरूसँग सामना गर्नुपर्छ, यद्यपि कटौतीले कट्टर दक्षिणपन्थी दलहरूलाई समर्थन बढाउन सक्छ। यसले स्वतन्त्र व्यापार र हरित नीतिका प्रमुख वकालतकर्ता बन्न पनि चाहन्छ। यी सबै एकैपटक गर्न सक्दैन। रक्षा खर्चमा खर्च बढ्दा वृद्धि बढ्न सक्छ, तर थोरै मात्र।

५. चीनको अवसर
चीनका आफ्नै समस्याहरू छन्, मुद्रास्फीति घट्ने, वृद्धि सुस्त र औद्योगिक अतिरिक्त, तर ट्रम्पको “अमेरिका फर्स्ट” नीतिले चीनको विश्वव्यापी प्रभाव बढाउने नयाँ अवसरहरू खोल्छ। यसले आफूलाई विशेष गरी ग्लोबल साउथमा बढी विश्वसनीय साझेदारको रूपमा प्रस्तुत गर्नेछ, जहाँ यसले व्यापार सम्झौताहरूको शृंखला गर्दैछ। यसलाई ट्रम्पसँग सोयाबिन वा चिप्समा सामरिक सम्झौताहरू गर्न खुसी हुनेछ। तरिका भनेको अमेरिकासँग सम्बन्धलाई टकरावपूर्ण नभई लेनदेनमा आधारित राख्ने हो।
धनी देशहरू आफ्नो साधनभन्दा बाहिर बाँचिरहेका छन्, बन्ड–बजार संकटको जोखिम बढ्दैछ

६. आर्थिक चिन्ताहरू
अहिलेसम्म अमेरिकाको अर्थतन्त्र ट्रम्पका ट्यारिफहरूबाट धेरैले अपेक्षा गरेभन्दा बढी लचिलो साबित भइरहेको छ, तर तिनले विश्वव्यापी वृद्धिलाई कम गर्नेछन्। र धनी देशहरू आफ्नो साधनभन्दा बाहिर बाँचिरहेका छन्, बन्ड–बजार संकटको जोखिम बढ्दैछ। धेरै कुरा मे महिनामा फेडरल रिजर्भका अध्यक्षको रूपमा जेरोम पावेलको स्थानापन्नमा निर्भर हुनेछः फेडलाई राजनीतिकरण गर्दा बजार झगडा निम्त्याउन सक्छ।
७. एआईका बारेमा चिन्ताहरू
कृत्रिम बुद्धिमत्ताका लागि पूर्वाधारमा तीव्र खर्चले पनि अमेरिकामा आर्थिक कमजोरी लुकाइरहेको हुन सक्छ। के बबल फुट्नेछ ? रेलवे, विद्युत र इन्टरनेटजस्तै, क्र्यास भए पनि प्रविधिको वास्तविक मूल्य छैन भन्ने होइन। तर यसको व्यापक आर्थिक प्रभाव हुन सक्छ। जे भए पनि, एआईको रोजगारीमा प्रभाव, विशेष गरी स्नातकहरूको, बारेमा चिन्ता गहिरो हुनेछ।

८. मिश्रित जलवायु चित्र
१.५ डिग्री मा तापक्रम वृद्धि सीमित गर्नु टेबलबाट बाहिरिएको छ, र ट्रम्पलाई नवीकरणीय ऊर्जा मन पर्दैन। तर विश्वव्यापी उत्सर्जन सम्भवतः शिखरमा पुगेको छ, सफा प्रविधि ग्लोबल साउथमा फस्टाउँदैछ र कम्पनीहरूले आफ्ना जलवायु लक्ष्यहरू पूरा गर्नेछन् वा बढाउनेछन्—तर ट्रम्पको क्रोधबाट बच्न चुप लाग्नेछन्। भू–तापीय ऊर्जा हेर्न लायक छ।

९. खेलकुद मूल्यहरू
खेलकुदलाई राजनीतिबाट विश्राम दिने माध्यमको रूपमा भर पर्न सकिन्छ, होइन र ? ठीक छ, सायद २०२६ मा होइन। फुटबल विश्वकप अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्दैछन्, उनीहरुबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण छ। दर्शकहरू टाढा रहन सक्छन्। तर लस भेगासमा इन्हान्स्ड गेम्स अझ विवादास्पद हुन सक्छः खेलाडीहरूले प्रदर्शन–बढाउने औषधिहरू प्रयोग गर्न सक्छन्। यो चिटिङ हो—कि फरक मात्र ?

१०. ओजेम्पिक, तर राम्रो
राम्रो, सस्तो जीएलपी–१ तौल घटाउने औषधिहरू आउँदैछन्, र गोली का रूपमा पनि। यसले पहुँच बढाउनेछ। तर तिनलाई लिनु चिटिङ हो ? जीएलपी–१ हरूले प्रदर्शन–बढाउने औषधिहरूको नैतिकताको बहसलाई खेलाडीहरू वा बॉडीबिल्डरहरूभन्दा धेरै ठूलो समूहमा विस्तार गर्छन्। थोरै मानिसहरू ओलम्पिकमा प्रतिस्पर्धा गर्छन्। तर जो कोही पनि ओजेम्पिक खेलहरूमा भाग लिन सक्छन्।
द इकोनोमिष्टबाट